Làn sóng chuyển đổi chậm nhưng đang tăng tốc
Mục tiêu đạt 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 của Việt Nam phụ thuộc rất lớn vào việc chuyển đổi hàng triệu hộ kinh doanh cá thể thành doanh nghiệp chính thức. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn còn chậm. Theo Bộ Tài chính, trong tháng 1/2026, cả nước chỉ ghi nhận gần 1.000 hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, tương đương khoảng 25% tổng số ca chuyển đổi của cả năm 2025. Con số này cho thấy dư địa còn rất lớn nhưng rào cản cũng không hề nhỏ.
Vì sao hộ kinh doanh “ngại” lên doanh nghiệp?
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm, một trong những lo ngại lớn nhất của hộ kinh doanh là gánh nặng thuế và chi phí tuân thủ khi chuyển đổi. Nhiều hộ cho rằng việc trở thành doanh nghiệp sẽ kéo theo hệ thống kế toán, hóa đơn, sổ sách và báo cáo phức tạp hơn, cùng với nghĩa vụ thuế nghiêm ngặt hơn. Bên cạnh đó, năng lực quản lý hạn chế và tâm lý e ngại rủi ro cũng là những yếu tố cản trở.
Tuy nhiên, Chính phủ đã có những giải pháp thiết thực. Nghị quyết 68-NQ/TW và các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được đẩy mạnh, bao gồm giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng/năm trong giai đoạn 2026–2027. Những ưu đãi này được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa tài chính cho khu vực kinh doanh quy mô nhỏ, khuyến khích họ “bước ra” khỏi mô hình hộ gia đình.
Lợi ích khi trở thành doanh nghiệp chính thức
Dù còn nhiều lo ngại, việc chuyển đổi mang lại lợi ích dài hạn rõ rệt: tiếp cận vốn ngân hàng dễ dàng hơn, được tham gia các chương trình hỗ trợ của Nhà nước, mở rộng cơ hội hợp tác với doanh nghiệp lớn và nâng cao uy tín trên thị trường. Thực tế, nhiều hộ kinh doanh sau khi chuyển đổi đã tăng trưởng doanh thu 20–30% nhờ khả năng ký hợp đồng lớn và xuất hóa đơn điện tử.
Góc nhìn thực tế: Từ quán ăn gia đình đến chuỗi nhượng quyền
Một hộ kinh doanh ẩm thực tại TP.HCM sau khi chuyển thành công ty TNHH vào năm 2025 đã mở rộng từ 1 cửa hàng lên 5 chi nhánh và bắt đầu nhượng quyền thương hiệu trong năm 2026. Câu chuyện này cho thấy chuyển đổi không chỉ là “làm cho đúng luật” mà còn là cánh cửa để mở rộng quy mô và chuyên nghiệp hóa quản trị.